FarmaKaj Logo
Astma & COPD

Casus 2: episodisch expiratoir piepen bij een kind

Voorbereidingscasus over onvoldoende controle bij een kind met episodisch expiratoir piepen, met SMAK-uitwerking en interactieve vragen.

Relevante naslag: Astma bij kinderen

Casus

  • Positie: coassistent huisartsgeneeskunde
Algemene patiëntinformatie
naamAnneloes (kind), via vader meneer Spek
Samenvatting voorgeschiedenis en huidige gezondheidsstatus
  • 4 maanden geleden gediagnosticeerd met episodisch expiratoir piepen, salbutamol DA 100 µg met voorzetkamer voorgeschreven
Huidige medicatie
  • Koelzalf- Hydrocortisonacetaat crème 1%- Salbutamol DA + voorzetkamer 100 µg z.n. tot max 4 dd 1 inhalatie
  • Klacht: salbutamol bevalt niet goed; bijna elke week een aanval, meestal 's nachts
  • Per aanval 2-3 pufjes nodig om te couperen

Onderzoek

  • Longen: bij auscultatie licht verlengd expirium, verder geen afwijkingen, geen aanwijzingen voor (broncho)pneumonie
  • Inspectie mond-keelholte: geen afwijkingen
  • Alleen afwijkende bevindingen zijn genoemd; overige bevindingen mogen als normaal worden beschouwd

Werkdiagnose

  • Symptoomdiagnose episodisch expiratoir piepen bij een kind, onvoldoende controle onder SABA-monotherapie

Samenvatting

  • Bij kinderen < 6 jaar blijft volgens de NHG het label vaak episodisch expiratoir piepen in plaats van astma, omdat de diagnose lastig te objectiveren is
  • Klachten >= 1x/week met nachtelijke aanvallen wijzen op onvoldoende controle
  • Eerst TIP checken: Therapietrouw, Inhalatietechniek (mét voorzetkamer en masker indien nodig), Prikkelblootstelling
  • Atopisch beeld waarschijnlijk: hydrocortisonacetaat crème suggereert eczeem

Mogelijkheden

  • TIP evalueren en zo nodig inhalatie-instructie herhalen
  • Prikkels in slaapkamer in kaart brengen (huisstofmijt, dieren, rook)
  • Stap omhoog: starten van lage dosis ICS (bv. fluticason of beclometason DA 2 dd met voorzetkamer) als onderhoud
  • Combinatie ICS + SABA z.n. bij voortduren klachten
  • Verwijzing kinderarts overwegen als diagnose onzeker blijft of bij blijvend onvoldoende controle

Argumentatie

  • SABA-gebruik > 2x/week of nachtelijke klachten = onvoldoende controle → onderhoud opstarten
  • ICS is de basis: remt luchtwegontsteking en vermindert exacerbaties
  • LABA is bij kinderen geen monotherapie; alleen als toevoeging bij oudere kinderen na onvoldoende effect van ICS
  • Risico op groeivertraging is klein bij lage dosis ICS en kortdurend gebruik; wegen op tegen winst in controle en exacerbaties
  • Mond spoelen na ICS om orofaryngeale candidiasis en heesheid te voorkomen

Keuze

  • Eerst TIP-check; als techniek en therapietrouw kloppen: start lage dosis ICS (bv. beclometason DA 100 µg 2 dd met voorzetkamer + masker indien nodig)
  • Continueer salbutamol z.n. als noodmedicatie
  • Spreek af bij elke controle inhalatietechniek en lengte/gewicht te volgen
  • Vader instrueren over TIP, mond spoelen na inhalatie en wat te doen bij toename van klachten
R/ Beclometason dosisaerosol 100 microgram + voorzetkamer
S/ 2 dd 1 inhalatie, mond na gebruik spoelen
Da/ 1 inhaler

Vragen bij casus 2

Genoteerde bronverwijzingen

Copyright © 2026 Kaj Kowalski